Ortadoğu Gazetesi

Mimar Sinan'ın Bosna Hersek'teki hatırası 5 asırdır ayakta

KÜLTÜR SANAT / 2018-04-09 12:40:34

Mimar Sinan'ın Bosna Hersek'teki hatırası 5 asırdır ayakta

Dünya genelinde birçok farklı bölgede camiler, köprüler, kervansaraylar inşa eden Mimar Sinan'ın Bosna Hersek'teki yegane eseri Sokullu Mehmed Paşa ya da diğer adıyla Drina Köprüsü bugün de tüm ihtişamıyla ayakta durmaya devam ediyor.

Ülkenin doğusundaki Visegrad şehrinde Osmanlı tarihinin en önemli sadrazamlarından Sokullu Mehmed Paşa tarafından 1571-1577 yılları arasında Drina Nehri üzerine yaptırılan bu mihraplı köprü, Mimar Sinan'ın Balkanlardaki en önemli mühürlerinden biri.

Yapılışının üzerinden beş asra yakın bir zaman geçmesine rağmen dimdik ayakta kalmayı başaran tarihi köprü, Bosna Hersekli yazar İvo Andric'e Nobel ödülü kazandıran "Drina Köprüsü" isimli romana da adını verdi.

Bosna Hersek'in en önemli tarihi yapılarının başında gelen Drina Köprüsü ve Mimar Sinan hakkında AA muhabirine bilgi veren Bosna Hersekli tarihçi Esmer Drkenda, Mimar Sinan'ın Osmanlı'nın ve hatta dünyanın en önemli mimarlarından biri olduğunu belirterek "Boşnaklar ise Mimar Sinan'ın Drina Köprüsü ile tanıdı." dedi.

Köprünün Osmanlı ve Boşnak halkını birbirine bağladığını vurgulayan Drkenda, "Mimar Sinan, Drina Köprüsü ile Boşnakların o dönemde hacca gitmesine de olanak sağlamış, aynı zamanda ticaret yollarına ulaşımı kolay hale getirmiştir." diye konuştu.

Drkenda, Visegrad'ın 1896 yılında sular altına kaldığını ve köprünün de bu taşkından etkilendiğini anımsatarak 1911 yılında Avusturya-Macaristan İmparatorluğunca restore edilen köprünün İkinci Dünya Savaşı sırasında bir kez daha hasar gördüğünü anlattı.

Mimar Sinan'ın dünya genelinde yüzlerce eserde imzası bulunduğunu kaydeden Drkenda, "Bosna Hersek'teki Mostar Köprüsü de Mimar Sinan'ın öğrencisi Mimar Hayrettin tarafından inşa edildi. Bu köprüler gönülleri bağlayan köprülerdir. Bizler de bunu korumak zorundayız." değerlendirmesinde bulundu.

Drkenda, Mimar Sinan'ın Boşnaklar için de büyük bir deha olduğunu söyleyerek bugün dahi mimarların Sinan'dan etkilendiğini ifade etti.

 

Ulaşımdan edebiyata Drina Köprüsü

Osmanlı'nın üç padişahına sadrazamlık yapan Sokullu Mehmed Paşa'nın isteği üzerine Mimar Sinan tarafından inşa edilen Drina Köprüsü, o dönemde Bosna vilayeti ile başkent İstanbul arasındaki anayol üzerine inşa edilmiş, etrafındaki köy ve şehirlerin gelişmesinde önemli rol oynamıştı.

Sokullu Mehmet Paşa, memleketi olan Visegrad'da köprünün yanı sıra han, hamam, imaret, cami ve dükkan gibi eserler yaptırsa da bugüne ulaşan tek mirası bu köprü oldu.

Bölgedeki farklı etnik gruplar arasındaki ilişkinin son 350 yılını, köprünün tanıklığıyla anlatan yazar İvo Andric'e Nobel ödülü kazandıran "Drina Köprüsü" isimli roman, köprüye uluslararası ün kazandırdı.

Zaman köprüde büyük hasarlar oluşturdu

Yaklaşık 120 metre uzunluğundaki 11 gözlü ve mihraplı köprü, zaman içinde meydana gelen taşkınlar ve İkinci Dünya Savaşı sırasında yaşanan tahribatlar nedeniyle büyük zararlar gördü. Drina Köprüsü, 1949 ve 1960 yıllarında detaylı restorasyondan geçirilmiş ve savaşlar sırasında tahrip edilen kısımları Yugoslavya tarafından onarılmıştı.

1966 yılında köprünün mansap bölgesinde, 1989 yılında ise köprünün memba kısmında yapılan iki hidroelektrik santral, köprünün üzerinde bulunduğu nehrin taban rejiminin değişmesine ve köprü temellerinde ciddi hasarlar meydana gelmesine sebep olmuştu. Baraj göllerinin köprü civarındaki su yüksekliğini artırması, köprünün estetik güzelliğini kaybetmesine yol açmış, bu sorunları aşmak ve köprünün rampasını yeniden inşa etmek amacıyla 1992 yılında başlayan çalışmalar ise Bosna Hersek'teki savaş nedeniyle bitirilemedi.

Drina Köprüsü, 1992-1995 yıllarında yaşanan Bosna Savaşı'nda herhangi bir saldırıya maruz kalmadı ancak araç trafiğinin yasaklandığı 2003 yılına kadar yoğun yüklenmeler nedeniyle büyük hasar gördü.

Köprüdeki hasarların giderilmesi için başlatılan ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) tarafından yürütülen restorasyon çalışmaları 15 Mayıs 2016'da tamamlandı. TİKA'nın Balkanlardaki en büyük restorasyon projelerinden olan bu proje ile Bosna Hersek'teki ortak kültürel miras koruma altına alınarak köprünün gelecek nesillere aktarılmasına da imkan sağlandı.

 

 

Görenleri kendine hayran bırakıyor

Dünyanın dört bir tarafında birçok esere imzasını atan Mimar Sinan'ın Bosna Hersek'te yaptığı Drina Köprüsü, bugün de aynı ihtişamıyla görenleri kendine hayran bırakıyor.

UNESCO tarafından 2007 yılında Dünya Kültür Mirası Listesi'ne alınan köprü, aynı zamanda bu listede yer alan altı tarihi köprüden biri.

Balkanlar başta olmak üzere dünyanın dört bir yanında Bosna Hersek'e gelen turistler de Visegrad şehrine uğrayarak Mimar Sinan'ın Bosna Hersek'teki ölümsüz eseri Drina Köprüsü'nü yakından görme fırsatı buluyor. (A.A)

 


 


Diğer KÜLTÜR SANAT Haberleri

'Nuh'un Gemisi'nin yeri kanıtlandı'

'Nuh'un Gemisi'nin yeri kanıtlandı'

Belgesel film yapımcısı Sertesen, Nuh'un Gemisi'nin kalıntılarının Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde olduğunu belirterek, "Yer altı radar görüntüle...

Dünyanın en büyük lale müzesi İstanbul’da

Dünyanın en büyük lale müzesi İstanbul’da

İstanbul, Türkiye genelinde lalenin yaygınlaştırılması ve tanıtılması gibi amaçlarla 2015'te kurulan dünyanın en büyük Lale Müzesi ve Araştırma Merke...

Büyük şair Cemal Safi hayatını kaybetti

Büyük şair Cemal Safi hayatını kaybetti

Türk Dil Kurumu tarafından Türkçeyi en etkin ve güzel kullanan şair olarak ödüllendirilen, Türk şiirinin güçlü sesi, kelimelere hayat veren ...

Bu köy 'Orada bir köy var uzakta' diyenleri ağırlıyor

Bu köy 'Orada bir köy var uzakta' diyenleri ağırlıyor

"Orada bir köy var uzakta" adlı şiiri yazan şair Ahmet Kutsi Tecer'in köyü, gezginler ve fotoğraf tutkunlarının ilgisini çekiyor. İlçe mer...

Şenlik için 40 ülkeden geldiler

Şenlik için 40 ülkeden geldiler

Bu yıl Bursa'da gerçekleştirilecek "TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği" etkinlikleri kapsamında 40 ülkeden gelen öğrenciler, Bursa Valisi Kü&c...

500 yıllık cami 6 kez küllerinden doğdu

500 yıllık cami 6 kez küllerinden doğdu

Bosna Hersek'in Karadağ sınırındaki Zupa Camisi, tarih boyunca 6 kez yıkılmasına rağmen her defasında küllerinden yeniden doğdu.   Bosna Hersek'in Karadağ sın...

İBB'den 'Lale Festivali' için ek sefer hizmeti

İBB'den 'Lale Festivali' için ek sefer hizmeti

İBB, nisan ayı boyunca süren Lale Festivali kapsamında, vatandaşların Emirgan'a rahat ulaşabilmeleri amacıyla ek otobüs ve vapur seferleri düzenliyor.   İsta...

Ölüleriyle yaşayan halkın hafızası: Osmanlı mezar taşları

Ölüleriyle yaşayan halkın hafızası: Osmanlı mezar taşları

Osmanlı'nın gündelik hayatın içinde oluşturduğu bu "manevi istirahat bahçeleri" ve yüksek kültürünün yansıması mezar taşları, ge&c...

Turizmin lezzet avcıları

Turizmin lezzet avcıları

Rusya Devlet Başkanı Putin'den, eski ABD Başkanı Obama'ya kadar birçok dünya liderinin yanı sıra her yıl milyonlarca turiste yemek yapan Antalya'daki mutfak şefleri,...

Japonya'dan havalanan barış kuşları Samsun'a konacak

Japonya'dan havalanan barış kuşları Samsun'a konacak

    Samsun Bilim ve Sanat Merkezinin hazırladığı, Japonya Kyoto Üniversitesi, Kyoto Belediyesi ve Yunus Emre Enstitüsü'nün desteklediği proje ile 2 bi...