Ortadoğu Gazetesi

Abdülmecid Han...

İhsan Muslu / 2017-01-03 08:37:43

Batı kültürüyle yetiştirilmiştir. 

İyi Fransızca konuşur ve batı müziğinden hoşlanırdı. Babası, II. Mahmud gibi yenilik yanlısıydı. 

Babasının vefatı üzerine tahta çıktı. 

Temmuz,1839'da tahta çıktığında; 

Mısır sorunu Nizip yenilgisiyle çıkmaza girmiş durumdaydı. 

Henüz Nizip bozgunundan haberi olmayan padişah, sorunu çözmek için orduya ve donanmaya harekatı durdurmaları için emir gönderdi. 

Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'yı bağışladığını ve anlaşmak istediğini bildirmek üzere Köse Akif Efendi'yi Mısır'a yolladı. 

Nizip yenilgisinin haberi İstanbul'a ulaştı. 

Birleşik Krallık, Fransa, Rusya, Avusturya ve Prusya, verdikleri ortak bir notayla Mısır sorununun kendilerine danışılmadan çözülmemesini istediler. 

Bu nota kabul edildi. 

Böylece Osmanlı Devleti, Avrupa devletlerinin bir tür güdümü altına girmiş oldu.

Londra ve Paris'te, Osmanlı devletindeki ıslahat hazırlıkları konusunda görüşmelerde bulunan hariciye nazırı Mustafa Reşit Paşa, bir ıslahat programının gerekliliğine padişahı inandırdı. 

Hazırlanan Gülhane Hatt-ı Hümayunu, 

''Hatt-ı Şerif ya da Tanzimat Fermanı da denir'' Mustafa Reşit Paşa tarafından 3 Kasım'da Gülhane'de okundu. 

Mısır valisini destekleyen Fransa dışlanarak, 

15 Temmuz 1840'ta Birleşik Krallık, 

Rusya, Avusturya, ve Prusya arasında Londra Antlaşması imzalandı. 

Mısır valiliği veraset yoluyla Mehmet Ali Paşa'ya bırakılarak, ele geçirdiği topraklar ve Osmanlı donanması geri alındı. 

Aynı devletler, aralarına Osmanlı Devletiyle Fransa'yı da alarak imzaladıkları Boğazlar Sözleşmesi ile 

Osmanlı Devleti'nin boğazlar üzerindeki egemenliği tanındı ve boğazlar yabancı savaş gemilerine kapatıldı.

Tanzimatın öngördüğü ilkeleri uygulamak için Meclis-i Ali-i Tanzimat kuruldu. 

Her eyaletten, yörelerinin gereksinmelerini bildirmek üzere ikişer temsilci İstanbul'da toplantıya çağrıldı. Merkezden her bölgeye gönderilen imar meclisleri çalışmaya başladı. 

Maliye, Fransa'daki örgütlenme temel alınarak düzenlendi. 

Mali yetkililer, idare amirlerinden alınarak defterdarlara verildi. 

Hristiyanlardan alınan vergilerin toplanmasında patrikhanelerin aracılığı kabul edildi. 

Ticaret meclisleri kuruldu. 

Fransız ceza kanunu çevrilerek uygulamaya konuldu. Meclis-i Maarif-i Umumiye toplandı.

İlk idadiler açıldı. 

1847'de Mekatibi Umumiye nezareti kuruldu. 

1848'de ilk muallim mektebi, aynı yıl Harbiye'de kurmay sınıfı, 1850'de Darülmaarif adı verilen lise, 1851'de ilk bilim akademisi sayılan Encümen-i Daniş açıldı. 

1846'da Darülfünun binasının temeli atıldı. 

Askerlik yasası çıkarılarak kura yöntemi benimsendi, askerlik süresi 4-5 yıl olarak sınırlandı.

1844'te İzmit, Mudanya, Bursa, Gelibolu, Çanakkale, Limni, Midilli, Sakız'ı ziyaret etti; 

1846'da Silistre'ye kadar uzanan bir Rumeli gezisi yaptı. 

Her yıl Meclisi Valayı Ahkamı Adliye'yi bir nutukla açması, onun milletvekili düzenine yakın olduğu görüşünü destekler.

Bab-ı Ali'nin, Avusturya ve Rusya'nın baskı ve tehditlerine karşın sığınanları geri vermemesi Avrupa'da Osmanlı Devleti'nin saygınlığını yükseltti. 

Bir süre sonra ortaya çıkan kutsal yerler sorunu, Osmanlı Devleti ile Rusya'yı savaşa sürükledi. Kudüs'teki katolikleri korumak için başvuran Fransa'ya karşı, Rusya da ortodoksların haklarını korumak için harekete geçti. 

Bab-ı Ali'ye verdiği bir nota ile ortodokslara geniş haklar tanınmasını, bunların koruyuculuk hakkının da kendisine verilmesini istedi. 

Osmanlı hükumeti bunu kabul etmeyince de Eflak ve Boğdan'ı işgal etti. 

Bunun üzerine Abdülmecid, Rusya'ya savaş açtı. 1856 Islahat Fermanı'yla gayri müslimlere verilen geniş ayrıcalıklar, Müslümanların tepkisine yol açtığı gibi, gayrimüslimler de askere alınma kararına karşı çıktılar. 

Osmanlı toplumu yeniden huzursuz bir ortama sürüklendi. Cidde'de, Karadağ'da olaylar çıktı. 

Avrupa devletleri olayların bir Avrupa kurulunca denetlenmesini istediler.

Savaş giderlerini karşılamak üzere ağır koşullarla alınan dış borçların hazineye büyük yükü yanında padişahın ve sarayın sorumsuz harcamaları da durumu gittikçe ağırlaştırıyordu. 

Beyoğlu sarraflarından alınan borçlar da 80 milyon altın lirayı aştı. 

Bunlar için rehin verilen mücevherlerle borç senetlerinin bir bölümü yabancı tüccar ve bankerlerin eline geçti. 

Fransa, Beyrut'a asker çıkardı. 

Sonunda Lübnan ayrıcalıklı sancak durumuna getirildi. 

Sultan Abdülmecid, dışarıdan aldığı borçların bir kısmıyla saray ve köşkler yaptırdı. 

Dolmabahçe Sarayı, Beykoz Kasrı,

Küçüksu Kasrı, Edirne-Meriç Köprüsü, 

Mecidiye Camii, Teşvikiye Camii, 

Hırka-i Şerif Camii, döneminin başlıca yapıtlarıdır. Bezmialem Valide Sultan Gureba Hastanesi'ni yaptırdı. 

Yeni Galata Köprüsü de aynı tarihte hizmete girdi. Yine İstanbul'daki Mecidiyeköy semti adını ondan almıştır.

Vikipedi..




 


Diğer Makaleleri

- İbnü'l-Cezeri / Tarih : 2017-04-25 09:10:22
- ÜMAME BİNT HAMZA... / Tarih : 2017-04-24 09:28:30
- Eskici Baba... / Tarih : 2017-04-22 09:51:02
- İşte Avrupa Dedikleri... / Tarih : 2017-04-20 09:44:29
- İslami Edep ve Terbiye... / Tarih : 2017-04-19 09:59:51
- Mehmed Muhyiddin Üftade.. / Tarih : 2017-04-18 09:54:06
- Şeyh Sadi Şirazi... / Tarih : 2017-04-16 10:52:07
- Ata Bin. Yesar... / Tarih : 2017-04-12 09:25:33
- İslamda evlat edinme'nin hükmü... / Tarih : 2017-04-11 10:01:17
- Sühreverdiyye Tarikatı... / Tarih : 2017-04-10 09:21:52
- Kabakçı Mustafa İsyanı... / Tarih : 2017-04-09 10:00:34
- Aptalların Dalkavukluğu... / Tarih : 2017-04-08 09:56:13
- Arz-ı Mev'ud... / Tarih : 2017-04-06 08:43:32
- Ma'ruf-i Kerhi hazretleri... / Tarih : 2017-04-05 09:36:21
- Ah Kerkük vah Kerkük... / Tarih : 2017-04-04 09:30:16
- Şeyh Edebali'nin Osman Gazi'ye nasihati... / Tarih : 2017-04-03 09:46:01
- İbn-i Nefis... / Tarih : 2017-04-02 10:27:32
- İslam Medeniyeti, Avrupa Medeniyeti... / Tarih : 2017-03-30 09:49:32

Diğer İhsan Muslu Makaleleri : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  İleri »